Sterke verontreiniging van landbouwgrond met persistente bestrijdingsmiddelen en plastic

Naast plastic in de oceanen zijn verontreinigingen met plastic op landbouwgrond in Europa en grote delen van de wereld een groeiend probleem. En er zijn geen normen voor. Die ontbreken ook voor restanten van pesticiden en hun afbraakproducten in bodems. Daarom dringt prof. dr. Violette Geissen aan op normering. Ze doet dat als persoonlijk hoogleraar Soil degradation and land management aan Wageningen University & Research in haar inaugurele rede op 15 juni 2017.

Latijns-Amerika verliest de strijd tegen de woestijnvorming

Bijna 70 procent van de bewerkbare Zuid-Amerikaanse bodem kampt met erosie. Wereldwijd kampt 80 procent van de landbouwgrond met een matig tot ernstige vorm van erosie en 10 procent met lichte erosie. Slechts een tiende van de landbouwgrond op onze planeet is dus gezond. In Brazilië lijdt ruim de helft van de enorm uitgestrekte regio Nordeste (1,6 miljoen vierkante kilometer, één tiende van de totale oppervlakte van Brazilië of 2.5 maal de oppervlakte van Frankrijk) onder woestijnvorming. Dat heeft belangrijke gevolgen voor de maïs- en bonenteelt, twee basisvoedselgewassen van het land.

Bestrijdingsmiddelen bedreigen het bodemvoedselweb en dragen bij aan bodemdegradatie

Volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) zijn gezonde bodems van cruciaal belang voor het verzekeren van voedselzekerheid, voldoende voedsel voor iedereen. Wereldwijd worden gezonde bodems echter bedreigd door ontbossing, groeiende steden, vervuiling, en onverantwoord landgebruik. De FAO stelt dat door het huidige tempo van bodemdegradatie de eerste levensbehoeftes voor toekomstige generaties in gevaar komen. De bodemdegradatie is een mondiaal probleem, maar ook in Nederland is het probleem onzichtbaar maar nijpend.

Besmettelijke ziekte treft Drentse bijen

Bij verschillende bijenvolken die onder het beheer vallen van één imker in Drenthe is volgens het ministerie van Economische Zaken de besmettelijk ziekte Amerikaans vuilbroed vastgesteld. Vanwege het besmettingsgevaar voor andere bijen zijn de volken geruimd. De besmette bijenvolken stonden op korte afstand van elkaar op twee locaties, in de gemeente Emmen en de gemeente Borger-Odoorn. In een straal van drie kilometer rond de bijenkasten is een vervoersverbod afgekondigd door het ministerie dat dertig dagen gaat duren.

Gebrek aan insecten was de doodsteek voor de korhoenders van de Holterberg

De Holterberg en korhoenders (Lyrurus tetrix, vaak ook Tetrao tetrix), ooit hoorden ze bij elkaar als Jip bij Janneke. Maar de tijd dat de vogels hier massaal voorkwamen ligt ver achter ons. De vogels werden steeds verder terug gedrongen naar uiteindelijk de heidevelden in het midden van de heuvel. Nadat veertig jaar geleden het hoen verdwenen was uit het nabij gelegen Wierdense Veld en de Borkeld ging het ook op de Holterberg bergafwaarts. De kleine restpopulatie kon het op eigen kracht niet redden. De kuikens voeden zich in de eerste twee weken van hun leven met ongewervelden.

De zomertortel verdwijnt als broedvogel uit Nederland

Midden jaren zeventig werd de broedpopulatie van de zomertortel (Streptopelia turtur) geschat op 35.000 to 50.000 paar en kwam de soort nog bijna overal in Nederland voor. Eind jaren negentig was de broedpopulatie sterk ingezakt, naar 10.000 tot 12.000 paar. In de periode 2008-11 broedden nog maar 5.000 paar in ons land. Veldwerk dat in 2013-15 voor de nieuwe Vogelatlas van Sovon Vogelonderzoek Nederland is uitgevoerd toont een nog schrijnender beeld. Het zou zomaar kunnen dat we niet veel verder komen dan hooguit 2.000 broedpaar.

Mysterieuze ziekte velt vleermuis

De Vleermuiswerkgroep Groningen is bezorgd. Door een raadselachtige ziekte zijn vijf dwergvleermuizen overleden. De werkgroep vreest voor een virus. Afgelopen week kreeg Anja Sjoerdsma vijf zieke zwangere dwergvleermuizen binnen in haar Vleermuisopvang in Adorp. Ze werden gevonden op verschillende plekken in de provincie Groningen: Tolbert, Zuidhorn, Zuidwolde (Bedum), Ruischerbrug en Uskwerd. Vier zijn al overleden. ,,De vijfde uit Uskwerd werd vrijdag binnen gebracht. Zij redt het denk ik ook niet’’, zegt Sjoerdsma. De dieren wilden niet eten of drinken en hadden een lichte tong.

De broedvogels van de Waddenzee krijgen hun jongen niet meer groot

Wadden in beeld 2015 signaleerde dat het in het Nederlandse waddengebied goed gaat met de trekvogelsoorten, maar dat de broedvogelpopulaties achteruitgaan. Deze laatste trend is hieronder verder uitgewerkt. Uit tellingen op meer dan zestig locaties blijkt dat veel broedvogels er niet in slagen om voldoende jongen groot te brengen. Uit de resultaten van een ‘gezondheidscheck’ bij kustbroedvogels in 2014 blijkt dat in het waddengebied het uitblijven van broedsucces voor de meeste soorten de belangrijkste oorzaak is van de negatieve populatie-ontwikkeling.

De kluut gaat ten onder aan een gebrek aan schaaldieren en insecten

Tot enkele decennia geleden kwamen talrijke klutenpopulaties tot broeden op de kale kwelders in het waddengebied. Na de jaren negentig van de vorige eeuw namen de aantallen echter constant af. In 2015 bedroeg het aantal broedparen nog maar een derde van het gemiddelde rond 2000. Het actuele aantal ligt ver onder de instandhoudingsdoelstellingen die voor Natura 2000 zijn geformuleerd.

Het aantal insecten in Europa is drastisch gedaald

Een club van Duitse insectenkenners die op een wetenschappelijke manier insecten meten in een natuurreservaat in Noordwest Duitsland, heeft in 24 jaar tijd een achteruitgang met 78 procent vastgesteld. De resultaten van hun onderzoek staan in Science, zo meldt Natuurpunt. De 'Krefelder Entomologischen Vereind maakte voor de studie in het 'Naturschutzgebied Orbroicher Bruch' gebruik van zogenaamde malaisevallen. Dat zijn tentvormige vallen waarbij alle insecten die per toeval in de tent komen, in een pot met een alcoholoplossing terecht komen.